Gmina Zakrzewo. Synteza tradycji z nowoczesnością

Wojciech Dróżdż
Wojciech Dróżdż
Ta urokliwa gmina znajduje się w powiecie złotowskim, w północnej części województwa wielkopolskiego. W jej skład wchodzi 14 sołectw. Sedziba gminy mieści się w Zakrzewie. Liczba ludności nie przekracza 5 tysięcy, z czego niespełna 2 tysiące osób zamieszkuje Zakrzewo.

Gmina Zakrzewo posiada bardzo wiele niepowtarzalnych atutów. Malownicze krajobrazy, czyste jeziora, zasobne w bogactwa natury lasy sprawiają, że jest ona rajem dla miłośników przyrody i wypoczynku. Nigdzie, tak jak tutaj – w Zakrzewie, nie przeplatają się elementy bogatej historii i tradycji z nowoczesnością; niewiele jest gmin, które tak pieczołowicie pielęgnują pamięć o przeszłości i jednocześnie tak dynamicznie się rozwijają.
To właśnie w Zakrzewie, w okresie międzywojennym mieściło się centrum życia polskiego pogranicza. Do dziś nasza gmina jest kolebką kultury o znaczeniu ponadlokalnym. Wielkim kapitałem gminy są jej mieszkańcy. To ludzie, którym na sercu leży dobro ich malej ojczyzny, którzy angażują się w jej życie, włączając się w organizację najróżniejszych inicjatyw społecznych. To tutaj prężnie działają liczne organizacje pozarządowe, lokalni przedsiębiorcy i rolnicy, których charakteryzuje niespotykana wręcz pracowitość.
Jednym z naszych priorytetów jest zrównoważony rozwój pod względem społecznym, gospodarczym, infrastrukturalnym i ekologicznym. Wszelkie działania, zarówno samorządu, jak i mieszkańców, nakierowane są na pełne wykorzystanie potencjału społecznego dla dobra ogółu.
Życzliwość, pracowitość, potencjał intelektualny, brak konfliktów społecznych to atuty świadczące o tym, że gmina Zakrzewo jest gminą z przyszłością! Gminą, w której można aktywnie odpocząć od zgiełku miasta, wygodnie i bezpiecznie zamieszkać, realizować swoje pasje i zainteresowania, a także inwestować i rozwijać działalność.
Jestem dumny, że mogę piastować funkcję wójta tej wyjątkowej gminy i serdecznie zachęcam do odwiedzin. Liczę, że spotkanie z naszą gminą przekona Państwa, że jest to miejsce warte ponownego odwiedzenia i pokochania.

Marek Buława - wójt gminy Zakrzewo

***

Niemal połowę obszaru gminy zajmują lasy i jeziora. Takie ukształtowanie terenu jest olbrzymim atutem. Na sporym obszarze rozciągają się zasobne w grzyby i owoce leśne Bory Kujańskie, jak również stanowiące ich część Uroczyska Kujańskie, które charakteryzują się przepięknym, leśno-jeziorno-łąkowym krajobrazem.
Gmina Zakrzewo może poszczycić się również bogatą i interesującą historią. Rola Zakrzewa w dziejach ziemi złotowskiej oraz Polski jest szczególna. Teren gminy w okresie międzywojennym był we władaniu Niemiec, ale to tu mieściło się centrum życia polskiego pogranicza, zaś Zakrzewo pełniło niepodważalną funkcję duchowej stolicy polskości i przez Niemców nazywane było „małą Warszawą”. Miejscowym Polakom przewodził proboszcz tutejszej parafii, ksiądz dr Bolesław Domański, który był równocześnie prezesem Związku Polaków w Niemczech. Historie związane z tą przeszłością są w Zakrzewie pielęgnowane do dziś, gdyż mieszkańcy są dumni ze swoich przodków, którzy wytrwali przy języku polskim i wierze katolickiej pomimo trudności, zaś przedwojenne tradycje i obyczaje znalazły godnych kontynuatorów.
W Zakrzewie corocznie odbywa się znany w całym kraju i za granicą Blues Express Festiwal. Ponadto przez kilka dni bije tu folklorystyczne serce kraju, gdyż organizowany jest Ogólnopolski Festiwal Zespołów Pieśni i Tańca „Z przytupem”, nawiązujący do przedwojennych tradycji przeglądów polskich zespołów folklorystycznych, działających w zaborze pruskim.
Życie artystyczne w gminie współtworzy szereg organizacji pozarządowych: chóry Tęcza, Wrzos i Gromada, młodzieżowa orkiestra dęta, stowarzyszenia kulturalne i kluby sportowe. Kalendarz imprez jest bardzo bogaty. Każdy znajdzie w nim coś odpowiedniego dla siebie, bo życie kulturalne i społeczne w gminie Zakrzewo jest harmonijną syntezą elementów tradycji z nowoczesnością. Postęp społeczny, gospodarczy i infrastrukturalny widać tu na każdym roku. Sprzyjają temu zarówno mieszkańcy, jak i lokalny samorząd, który wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym.

W połowie lat 30. ubiegłego wieku ze składek Związku Polaków w Niemczech, powstał w Zakrzewie okazały budynek Domu Polskiego. Dom ten od początku stanowił centrum życia społeczno-kulturalnego całego pogranicza. Tutaj, oprócz szkoły polskiej, przedszkola i banku, mieściła się biblioteka oraz Wielka Sala Rodła ze sceną. Miały tu swoją siedzibę zespoły śpiewacze, chór, orkiestra dęta, zespoły teatralne i sportowe. Budowę tej „ostoi polskości” przyspieszył ksiądz patron Bolesław Domański – proboszcz zakrzewskiej parafii, prezes Związku Polaków w Niemczech. W 1937 roku, w głównej sali Domu ściany przyozdobiono freskami o ludowej tematyce. Nadano im nazwę „Polski rok obrzędowy”. Autorką dzieła była Janina Kłopocka, twórczyni znaku Rodła. W czasie wojny Niemcy przykryli freski tynkiem. Na szczęście, w 1972 roku udało się tę wspaniałą pracę odrestaurować.
Ta sama artystka wykonała wizerunek Matki Boskiej Radosnej, patronki Polaków z pogranicza. Kult maryjny był ostoją ich wiary i nadziei w okrutnych czasach hitleryzmu. Siedzibą Maryi miała być kaplica, którą udało się wykonać dopiero w 1989 roku, pół wieku po śmierci księdza patrona. Dziś znak Rodła oraz matka Boska Radosna stanowią herb gminy Zakrzewo.
Podczas Kongresu Polaków w Berlinie (6 marca 1938 roku) przyjęto Pięć Prawd Polaków w Niemczech, zwanych również katechizmem Polaków spod znaku Rodła: Jesteśmy Polakami; Polak Polakowi Bratem; Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci; Co dzień Polak narodowi służy; Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle.
Z początkiem 2020 roku Dom Polski w Zakrzewie przekształcił się w Dom Polski – Centrum Idei Rodła, zyskując rangę regionalnej instytucji kultury, współfinansowanej przez samorząd gminy Zakrzewo oraz samorząd województwa wielkopolskiego.
W Domu Polskim – Centrum Idei Rodła prężnie działają dwie biblioteki – Biblioteka Publiczna w Zakrzewie i jej filia w Starej Wiśniewce, Izba Muzealna, stowarzyszenie „Strefa Kultury”, amatorskie zespoły artystyczne: kapela podwórkowa „Rypcium-Pypcium”, Zespół Pieśni i Tańca „Rodlanie” z chórkiem i kapelą ludową, Chór Mieszany „Wrzos”, Teat-ralna Grupa Spektaklowa Seniorów.
Działalność kulturalno-artystyczna jest kontynuacją tradycji oraz budowaniem dzisiejszej kultury dla przyszłości. Bo bez kultury życie społeczne jest życiem ciała bez duszy.

Zakrzewo leży przy linii kolejowej Piła – Chojnice. Właśnie to malownicze położenie i wymierająca z roku na rok linia kolejowa zainspirowały powstanie Festiwalu Blues Express. Istota i najważniejszy element całego festiwalu to przejazd specjalnego pociągu parowego, który ma na celu nie tylko doskonałą zabawę, ale przede wszystkim ocalenie od zapomnienia bogatych tradycji związanych z bardzo kiedyś ważnym szlakiem kolejowym.
Festiwal Blues Express to unikalne w swej formie prezentacji bluesa przedsięwzięcie. To współczesna, atrakcyjna realizacja idei muzycznej podróży koleją, zawarta w głębokiej historii bluesa i jego rozprzestrzeniania się poza południem Stanów Zjednoczonych, gdzie powstał. Pomysłodawcą i dyrektorem tego organizowanego przez Dom Polski w Zakrzewie festiwalu jest Henryk Szopiński.
Blues Express startował jako edukacyjna warsztatowa impreza, upowszechniająca wiedzę o bluesie i sposoby jego recepcji. Stworzył i oferuje interesującą propozycję bycia razem podczas wspólnej zabawy z bluesem, blues-rockiem czy rhythm and bluesem. Występowali na nim muzycy z Polski, a także ze Stanów Zjednoczonych, Argentyny, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, Czech, Węgier, Austrii, Szwecji, Niemiec i Białorusi.
W latach 1993-2000 Blues Express wyruszał z Piły i kończył bieg w Zakrzewie, by po kilku godzinach nocnego koncertu nad Jeziorem Proboszczowskim w Zakrzewie wrócić nad ranem, ze zmęczonymi pasażerami, do Piły. Koncerty bluesowe odbywały się wówczas na czterech dworcach PKP: w Pile, Krajence, Złotowie i Zakrzewie. Od 2001 roku Blues Express startuje w Poznaniu i przemierzając północną Wielkopolskę, z koncertami na siedmiu dworcach PKP (Poznań, Rogoźno, Cho-dzież, Piła, Krajenka, Złotów, Zakrzewo) dojeżdża do celu, by później, niezmiennie od lat, czekać do godzin rannych na bluesowych pasażerów, biorących udział w koncercie finałowym nad Jeziorem Proboszczowskim w Zakrzewie.
W imprezie bawi się nie tylko społeczność lokalna, mieszkańcy regionu, fani bluesa, dobrej muzyki z Polski i zagranicy, ale również miłośnicy starych parowozów i kolejnictwa, turyści i wczasowicze znad okolicznych jezior. Od wielu lat jest to jeden z większych festiwali bluesowych w Polsce, gromadząc kilkutysięczną publiczność.
Blues Express to 150 kilometrów bluesa na torach, to bez wątpienia impreza o zasięgu i znaczeniu międzynarodowym.

Które wina pasują do klasycznych polskich dań?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3